Türkiye’nin Kültür Mirası ve Doğal Varlıkları Büyümeye Devam Ediyor

Türkiye’nin Kültür Mirası ve Doğal Varlıkları Büyümeye Devam Ediyor

Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan 2025 yılına ait Kültürel Miras İstatistikleri, ülkenin zengin tarihsel ve doğal varlıklarındaki gelişimi gözler önüne serdi. Yapılan son değerlendirmelere göre, ülke genelindeki müze sayısı bir önceki yıla kıyasla yüzde 4,4 oranında bir artış kaydetti ve toplamda 664’e ulaştı.

Müzelerin Dağılımı ve Eser Varlığı

Bu müzelerin kurumsal ve idari yapılarına bakıldığında, 220’sinin Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösterdiği, 426’sının özel müze kategorisinde bulunduğu ve 18 müzenin ise Milli Saraylar Başkanlığına bağlı olarak hizmet verdiği görüldü. Ayrıca ülke genelinde toplam 148 ören yeri yer aldı.

Söz konusu dönemde müzelerde muhafaza edilen toplam eser sayısı yüzde 0,4 oranında artış göstererek 4 milyon 12 bin 294 olarak kayıtlara geçti. Bu eserlerin kurumlara göre dağılımı incelendiğinde;

• Bakanlığa bağlı müzelerdeki eser miktarı yüzde 0,5 artışla 3 milyon 388 bin 462 oldu.
• Özel müzelerdeki eser sayısı yüzde 0,4 artarak 292 bin 271 seviyesine ulaştı.
• Milli Saraylar Başkanlığına bağlı müzelerde bulunan eser sayısı ise yüzde 0,5 oranında bir azalışla 331 bin 561 olarak gerçekleşti.

Bakanlığa bağlı müzelerde yer alan koleksiyonların niteliği incelendiğinde, eserlerin yüzde 60,4’ünün sikke, yüzde 27,8’inin arkeolojik materyal, yüzde 6,7’sinin etnografik materyal ve yüzde 3,5’inin tabletlerden oluştuğu belirlendi.

Ziyaretçi Hareketliliği ve Öne Çıkan Şehirler

Kültür varlıklarına gösterilen ilgi ziyaretçi istatistiklerine de yansıdı. Müze ve ören yerlerini ziyaret edenlerin toplam sayısı geçen yıl, bir önceki yıla kıyasla yüzde 6,8 artarak 65 milyon 862 bin 639 kişiye yükseldi. Bu kitlenin yüzde 52,9’u Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı müze ve ören yerlerini tercih etti. Bakanlık denetimindeki ücretli müze ve ören yerlerini gezenlerin sayısı 20 milyon 888 bin 733 olarak kaydedilirken, bu grubun toplam ziyaretçiler içindeki payı yüzde 31,7 olarak hesaplandı.

Özel müzeleri tercih edenlerin sayısı yüzde 10,8 artışla 21 milyon 905 bin 335 olurken, Milli Saraylar Başkanlığına bağlı müzelerin ziyaretçi sayısı yüzde 8,8 düşüş göstererek 9 milyon 122 bin 685 seviyesine geriledi. Öte yandan, Bakanlık tarafından satılan müze kartı adedinin 6 milyon 804 bin 917 olduğu tespit edildi.

Geçtiğimiz yıl en yüksek ziyaretçi ağırlayan iller sıralamasında ilk sırada 18 milyon 307 bin 485 kişi ile İstanbul yer aldı. Bu kenti 4 milyon 646 bin 357 ziyaretçi ile İzmir ve 4 milyon 642 bin 683 ziyaretçi ile Ankara takip etti.

Taşınmaz Kültür Varlıkları ve Sit Alanları

Ülke genelindeki taşınmaz kültür varlıklarının sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 2,6 oranında artarak 130 bin 632’ye ulaştı. Bu varlıkların coğrafi dağılımında 34 bin 558 adetle İstanbul ilk sırada bulunurken, İstanbul’u 8 bin 120 varlık ile İzmir ve 5 bin 332 varlık ile Muğla izledi.

Koruma altındaki toplam sit alanı sayısı 2025’te yüzde 6 artış kaydeterek 27 bin 703’e çıktı. Bu alanların ezici bir çoğunluğunu, yani yüzde 97,1’ini arkeolojik bölgeler oluşturdu.

Millî Parklar ve Tabiat Alanları

Doğal mirasın korunması ve geliştirilmesine yönelik atılan adımlar kapsamında milli park sayısı yüzde 2 artışla 50’ye yükselirken, milli parkların kapsadığı toplam alan yüzde 3,2 artarak 942 bin 286 hektara ulaştı. Tabiat parkı sayısı yüzde 2,2 artışla 274’e çıkarken, bu parkların yüzölçümü yüzde 0,2 artışla 94 bin 294 hektar olarak kayıtlara geçti.

Ülke genelinde tabiatı koruma alanı sayısı bir önceki yılla aynı kalarak 32 olurken, tabiat anıtı sayısı da değişim göstermeyerek 111 seviyesinde kaldı.