Milli Teknoloji Hamlesine Adanan Bir Ömür: Özdemir Bayraktar
Milli Teknoloji Hamlesine Adanan Bir Ömür: Özdemir Bayraktar
18 Ekim 2021 tarihinde aramızdan ayrılan girişimci, yüksek mühendis ve sanayici Özdemir Bayraktar, yaşamını Türkiye’nin tam bağımsızlık idealine adamıştır. Ömrünün son 20 yılını iş yerinde geçirerek hem sahada hem de tezgah başında Milli SİHA’ların geliştirilmesi için çalışan Bayraktar, gerisinde Milli Teknoloji Hamlesi adına kritik kilometre taşları bırakmıştır.
“Ülkemiz İHA teknolojilerinde tam bağımsızlık ve dünya liderliği hedefine ulaşana kadar çalışmalarımız tüm varlığımızla durmaksızın devam edecektir” inancıyla hareket eden Özdemir Bayraktar, coğrafyada güçlü bir ordunun ve güçlü bir Türkiye’nin var olması gerektiği bilinciyle 72 yıllık ömrünü bu ülküye vakfetmiştir. Kurucusu ve onursal başkanı olduğu Baykar, bugün onun adını taşıyan Özdemir Bayraktar Milli Teknoloji Merkezi’nde “Güçlü Türkiye” hedefi doğrultusunda teknoloji üretimine aralıksız devam etmektedir.
Sanayiden Havacılığa Uzanan Öncü Bir Yolculuk
Özdemir Bayraktar, 1949 yılında Sarıyer’in Garipçe köyünde dünyaya gelmiştir. Kabataş Erkek Lisesi’nden mezun olduktan sonra, 1972 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünü tamamlamış ve ardından içten yanmalı motorlar alanında yüksek lisans çalışması gerçekleştirmiştir. Türkiye’nin sanayi sektöründe öncü rol oynayan Burdur Traktör, İstanbul Segman ve Uzel gibi birçok fabrikanın kuruluş ve yeni yatırımlar aşamasında teknik yönetici olarak görev yapmıştır.
İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu olan ve Türkiye Sınai Kalkınma Bankası’nda bilgisayar programcısı olarak çalışan Canan Bayraktar ile hayatını birleştiren Özdemir Bayraktar’ın bu evlilikten Haluk, Selçuk ve Ahmet isimli üç çocuğu dünyaya gelmiştir. 1984 yılında otomotiv sektörüne yönelik yerlileştirme çalışmalarına katkı sunmak amacıyla Baykar Makina’nın kurulmasında yer alan Bayraktar, tek bir matkapla yola çıkan bu yapıda hassas talaşlı imalat sektörüne yönelik özgün makine tasarımı, imalatı ve parça işleme aparat tasarım süreçlerini yönetmiştir.
Baykar’ın milli ve özgün insansız hava aracı teknolojisi geliştirme atılımında kilit bir rol üstlenen Bayraktar; tasarım, prototip, imalat ve yatırım planlaması dahil olmak üzere projelerin her aşamasında lider olarak yer almıştır. Baykar tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri için geliştirilen ilk insansız hava aracı olan Bayraktar Mini İHA AR-GE çalışmalarının yapıldığı 2005-2009 yılları arasında Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde askerlerle birlikte yürütülen çalışmalara liderlik etmiştir. Şirketin geliştirdiği tüm ürünlerin tasarımlarını çizen Bayraktar, özellikle Bayraktar TB2 ve Bayraktar AKINCI TİHA’ya karakterini kazandıran özgün tasarımların sahibidir. Bu gayretler sonucunda Baykar, dünyanın önde gelen insansız hava aracı sistemleri üreticilerinden biri haline gelmiştir. Ayrıca Bayraktar TB2 SİHA’ların Karabağ’ın Ermenistan işgalinden kurtulmasına sunduğu katkı dolayısıyla 2021 yılında Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından Karabağ Nişanı’na layık görülmüştür.
İsmi ve Hatırası Projelerle Yaşatılıyor
Milli Teknoloji Hamlesi’nin öncü isminin vefatının ardından hatırasını canlı tutmak ve yürüttüğü gayretleri kalıcı eserlerle sürdürmek amacıyla başta Baykar ve T3 Vakfı olmak üzere pek çok kurum tarafından çeşitli projeler hayata geçirilmiş ve bağışlar yapılmıştır.
Bu kapsamdaki en önemli tesislerin başında, milli insansız hava araçlarının geliştirilip üretildiği Özdemir Bayraktar Milli Teknoloji Merkezi gelmektedir. 200 bin metrekare arazi üzerine kurulu olan; üretim, mekanik ve elektronik entegrasyon aşamalarının bir arada bulunduğu 58 bin metrekarelik AR-GE Tasarım Merkezi’ne sahip bu tesiste 13 farklı mühendislik disiplini ortak çalışmalar yürütmektedir. Merkez, 100 bin metrekare kapalı alanda üretim ve entegrasyon faaliyetlerini sürdürmektedir.
Bununla birlikte, Özdemir Bayraktar anısına Kocaeli Gebze’deki TÜBİTAK MAM Kampüsü ve Erzincan’daki 3. Ordu Komutanlığı bünyesinde Özdemir Bayraktar Camii projeleri tamamlanmıştır. İstanbul Teknik Üniversitesi, İTÜ 1773 Teknopark ve Baykar’ın katkılarıyla İTÜ Özdemir Bayraktar Tasarım ve Prototipleme Merkezi kurulurken, Kabataş Erkek Lisesi bünyesinde de Baykar tarafından Özdemir Bayraktar İHA Atölyesi faaliyete geçirilmiştir.
Bilim ve Gençlik Merkezleri
Çocukların ve gençlerin bilimle buluştuğu merkezler de anma projeleri arasında geniş yer tutmaktadır. Trabzon Büyükşehir Belediyesi, Doğu Karadeniz Kalkınma Ajansı, TÜBİTAK ve T3 Vakfı iş birliğiyle kurulan Trabzon Özdemir Bayraktar Bilim Merkezi, altı farklı atölye, planetaryum ve sergi alanıyla farklı yaş gruplarından bireyleri teknolojiyle buluşturmaktadır.
Samsun Valiliği, Canik Belediyesi, T3 Vakfı, Samsun Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi ve Samsun İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün katkılarıyla bir çocuk üniversitesi projesi olarak hayata geçirilen Canik Özdemir Bayraktar Keşif Kampüsü ile İstanbul Başakşehir’de kurulan Özdemir Bayraktar Bilim Kültür Yaşam Parkı ve Deneyap Atölyesi de çocukları bilimle buluşturan diğer önemli noktalar arasındadır. Ayrıca Canik Özdemir Bayraktar Keşif Kampüsü ve Özdemir Bayraktar Başakşehir Bilim Merkezi’ne eğitim malzemeleri ve donatım desteği sağlanmıştır.
Eğitime ve Geleceğe Verilen Destekler
Baykar tarafından 2018 yılından bu yana T3 Vakfı aracılığıyla yürütülen Özdemir Bayraktar Milli Teknoloji Burs Programı, Milli Teknoloji Hamlesi vizyonuna sahip ortaokul, lise, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerine destek vermektedir. Vakfın kuruluşundan bu yana 23 binden fazla öğrenciye burs sağlanmış olup, 2024 yılından itibaren her yıl 5000 adaya burs verilmektedir. Ayrıca 2022 yılından beri toplam 310 bin öğrenci projeler kapsamında TEKNOFEST ile buluşturulmuştur.
Gençlerin uzay ve eğitim teknolojileriyle erken yaşta tanışması amacıyla Ankara Elmadağ Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Teknolojileri Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi faaliyet göstermektedir. Esenler Belediyesi, Bilişim Vadisi, İbn Haldun Üniversitesi, İTÜ, İstanbul Üniversitesi, Yıldız Teknik Üniversitesi, Enter Tech İstanbul Teknopark ve YTÜ Yıldız Teknopark ortaklığıyla Teknopark Esenler Özdemir Bayraktar Yerleşkesi kurulmaktadır.
Samsun Üniversitesi tarafından eski bir tütün hangarından dönüştürülen binada Özdemir Bayraktar Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi açılmış, Sultangazi Belediyesi tarafından Sultangazi Özdemir Bayraktar Gençlik ve Kültür Merkezi kurulmuş ve Gaziosmanpaşa Belediyesi, TÜBİTAK ile T3 Vakfı iş birliğiyle Gaziosmanpaşa Özdemir Bayraktar Bilim Merkezi hayata geçirilmiştir.